Dua Porsi Tresna

Carpon: Anggi Novia Dewi

Dapur. Tempat romantis pikeun kuring jeung indung budak. Di dapur, kuring jeung manéhna bisa silih asaan rasa. Pasakan manéhna, pasakan kuring, pasakan duaan. Tempat sagala rasa pagaliwota. Tempat sagala rasa jadi sungapan tresna. Amis, haseum, asin, lada,  kalan-kalan kudu ngasaan pait peuheurna rasa. Siga tresna.

Dapur. Tempat kuring jeung manéhna nembrakkeun jati diri. Jadi diri sorangan nu basajan. Ngalaan sakur atribut kalungguhan jeung seragamna, ngaleupaskeun panghormat ti batur kana sakur kaluhungan diri. Najan pikeun saheulaanan. Laju diganti ku celemék kucel tapi mungguh matak genah dipakéna.

Dapur. Tempat kuring bisa makihikeun samudaya kamotékaran jeung karancagéan. Nyipta sagala rasa, ambengkeuneun dina méja makan. Pasakan nu basajan, dipasak kalawan daria, namplokkeun samudaya tresna sangkan pagalo jeung bahan pasakan, ngagalindengkeun kaasih sangkan awor jeung ngagolakna sayur atawa ngajorojosna minyak panas. Nepika asak, diambengkeun, dahar balakecrakan.

Dua puluh lima taun kalarung. Di dapur basa harita, kuring sasarina mantuan manéhna. Nangkeup geugeut ti tukang nu keur ngocékkeun sayur. Atawa sarua pada-pada nyumput mun keur ngagoréng lauk sieun kapétél minyak panas. Ngupahan nu rambisak balas nyiksik bawang beureum atawa ngubaran tatu alatan kakeureut péso. Dalit. Lir coét jeung mutu nu salawasna babarengan.

Dua puluh lima taun kalarung. Di dapur basa harita, sasarina paduduaan ninyuh kopi sanggeus rérés Sholat Subuh. Silih tukeur kamandang. Ngeunaan sagala rupa nu karandapan di tempat gawé. Sagala rupa nu jadi bangbaluh dina kahirupan. Ngadumaniskeun sawangan, ngamprokkeun pamikiran nu teu sapagodos pikeun ditungtik mana nu kudu dipilih di antara pilihan nu aya. Kalan-kalan aya hal nu teu bisa dipatotoskeun, pada-pada nyidem katugenah. Ngan sasarina mun geus pada-pada nyuruput cikopi, sok pada-pada léah sabihari. Milih jalan nu mana nu panghadéna? Sok aya waé jalanna. Sanajan ilaharna amprok deui jeung jalan nu salah.  

Dua puluh lima taun kalarung. Di dapur kuring jeung indung budak pada-pada silih nimukeun katengtreman jeung kamarasan nu teu bisa dibeuli jeung diukur ku materi. Di dapur, kuring jeung manéhna ngabeberah manah tur rékréasi jiwa. Ngareureuhkeun kacapé gawé jeung tina bayeungyangna kahirupan. Seuneu tina kompor siloka pikeun ajeg ngagedurkeun sumanget hirup nalika kanyataan teu luyu jeung impian. Samara bodas, konéng, jeung beureum katut samara panyeungit lianna siloka warnaning jeung getering tresna urang duaan.

“Éta sinduk pangkadieukeun, Bu!” ceuk kuring bari ngawurkeun uyah jeung gula kana sop. Nu disebut “ibu” ilang tina titingalian. Teg, kuring ngayakinkeun diri yén manéhna geus taya dikieuna, lima taun katompérnakeun. Kuring mawa sinduk sorangan dina erak. Ngahuleng sakedapan bari neuteup korsi sagedéngeun erak. Lebah dinya,  manéhna sok imut ngaheureuyan kuring. Tuh, ayeuna ogé samar-samar  raga manéhna kokolébatan. Manéhna matuh aya di dinya maturan masak. Asa nunutur kongkolak panon. Ngajak imut bari curuk nununjuk kana kompor. Kuring ngarénjag sop ngagolak umpal-umpalan. Seuneu dileutikan. Haté ngarérépéh nu gegebegan. Pikiran weléh tibelat ka manéhna.

Sabot kuring keur ngasaan sayur, kapireng aya sora nu keur nyiksikan. Mungguh, karasa pisan manéhna aya tukangeun kuring. Barang dilieuk ku juru panon, manéhna imut, bari ningalikeun bawang beureum nu geus disiksik. Siga nu nitah pangagoréngkeun. Kuring nagenkeun katél dina tungku gigir panci eusi sop. Cur minyak saeutik. Ngagoréng bawang keur murulukan sop sangkan seungit.

“Éta seuneuna ulah gedé teuing bisi tutung bawangna!” ceuk hiji sora nu lana sok maturan. Kuring unggeuk laju ngaleutikan seuneu.

Wanci pasosoré masak téh. Asa teu pira, pilakadar goréng daging hayam, goréng témpé, katut sayur sop. Kungsi éta gé aya pikiran kabandang meuli asakan ka warung nasi atawa ngarangkid lanjang pikeun masak. Tapi kuring kudu kayid. Satékah polah masak unggal poé keur budak hiji-hijina. Tuhu kana amanat jenatna.

Dua puluh lima taun kalarung jeung kiwari, porsi dina méja makan téh sarua. Dua porsi. Bihari pikeun kuring jeung manéhna. Kiwari pikeun kuring jeung budak. Sanajan umurna geus saparapat abad, angger wé asa ka budak leutik. Ngan henteu wé ari kudu bari jeung dihuapan mah.

Ti mimiti nyiar tur milah pasakeun tug nepika ngolah kalayan hadé. Sangkan hidep hurip walagri. Awak nu walagri sungapanana tina dahareun nu séhat, dahareun nu séhat sungapananan tina pasakan nu séhat.

Basa hidep diistrénan jadi koas dokter di rumah sakit Bogor, bapa mah ngeluk tungkul bari ngadunga. Mugia, indung hidep bagja. Mugia indung hidep teu kuciwa kana cara bapa ngatik hidep.

Mun hidep nyelang balik ka Bandung, keur peré digawé siga ayeuna, sok sagala disampakkeun. Saéstuna ieu tarékah kakayid hiji bapa nu kari nyabeulah pikeun tuluy ngipuk hidep ku katresna nu ngan dua porsi.

Strés sabab unggal poé diperedih sangkan gawé telik, soson-soson, cerdas, rikat, tur disiplin sabab pakait jeung nyawa batur. Geus puguh uduh duit mah, poé rebo poé Jumaah. Béak kebo, béak sawah.

Bihari, bapa ngan saseméster bisa diuk di korsi mahasiswa kedokteran téh. Bapa gé sarua, udagan téh hayang jadi dokter nu bisa nulung sasama. Ditataharkeun ti keur SD kénéh. Kawatesanan biaya. Antukna éta udagan peunggas méméh jadi kanyataan. Harepan ngarangrangan tina dahan udagan. Leuwih hadé pindah kuliah ka jurusan nu leuwih murah, jurusan apotéker bari digawé pikeun mantuan kolot ngabiayaan adi-adi nu sakitu rendeyna.

Hidep. Moal ngalaman peunggas kuliah kedokteran. Bapa nu jadi tandonna. Keun, salila jiwa masih dina ragana, bapa bakal nyubadanan sakur biaya kuliah hidep nepi ka jucungna. Ulah salempang.  

Kiwari, bapa geus tunggang gunung. Sanggeus balik ti apoték sasarina tuluy masak. Nyadiakeun dahar peuting keur hidep. Sanajan hidep sok kéképéhan hayang mantuan masak. “Lalaki gé kudu siga bapa bisa di dapur,” ceuk hidep hiji mangsa. Ngan kuring nyaram. Kajeun teuing ku sorangan. Hidep sina leleson, maén game, nongton TV, gogoléran, atawa teteleponan jeung babaturan.

Kompor dipareuman. Bawang goréng seungit ngahiliwir, dipurulukkeun kana sayur sop. Ngangkat pancina, niat rék diambengkeun dina méja makan. Teu kahaja nincak ubin baseuh, nyorodot. Tisolédat. Sayur sop sapanci  nu panas tamplok kana pingping, tuur, parat nepi ka bitis jeung suku. Kuring ngocéak, panci ngagombrang, awak leuleus lir dipupul bayu. Budak luncat, nyampeurkeun. Teu inget deui naon nu karandapan. Sabab kuring kaburu kapiuhan, teu inget di bumi alam.

“Bapa, geura gugah. Hayu urang mulih ka bumi. Bapa geura séhat sapapaosna.” Kadangu sora budak nyegruk ceurik, karasa nyuuh kana tonggong dampal leungeun. Ngan kuring teu bisa beunta. Sanajan kitu, pikiran mah masih bisa ngawawaas.

“Bapa, tos dugi ka danget ieu waé bapa masak ku anjeun.” Karasa aya nu baseuh kana ramo. Hayang ngisedkeun curuk gé teu bisa. Lir aya nu ngaheumpik beurat naker dina raga téh. Sanajan kitu, jeroeun diri mah masih bisa cumarita.  

Les-lesan, antara sora nu keur nyegruk ceurik téh. Hawar-hawar paselang jeung sora halimpu wanoja ti kajauhan nu ngabagéakeun.

“Aang, yap ka dieu. Baturan Enéng di dieu. Geura bébérés ngalekasan samudaya pancén. Naha Aang teu hoyong paduduaan sareng Enéng?” cenah ngaharéwos halon naker.

“Bapa, sasih payun abdi badé diistrénan jadi dokter di rumah sakit luyu jeung dunga-dunga Bapa. Hayu urang mulih. Urang nataharkeun kaperyogianana,” sora jajaka paselang jeung sora wanoja nu tadi.

“Aang, trésna nu nyanding suci salalawasna tumetep aya dina kukumbul kalbu. Hayu urang sasarengan nyipta rasa nu kungsi dipiara,” sora wanoja beuki ngadeukeutan, karasa tembres kana getering rasa.

“Bapa, lain ayeuna mangsana pikeun taluk sumerah kana panyakit jantung jeung tatu alatan kabanjur cai panas. Lain ku cara kieu Bapa sadrah. Bapa bakal nyorang jalan panjang. Bapa bakal nyakséni kuring jadi dokter, kuring ka balé nyungcung, jadi hiji salaki, jadi hiji bapa. Bapa bakal bagja jeung anak incu,” sora jajaka beuki ngajauhan sanajan masih jéntré kadanguna.

“Aang, geura pungkas samudaya kasakit jeung kapeurih. Aang tos lulus matéakeun samudaya kakayid enggoning nyumponan amanah Enéng. Enéng bagja boga salaki siga Aang. Mugia urang ditakdirkeun deui pikeun babarengani di dieu,” sora wanoja mingkin deukeut, mingkin dipikawanoh, asa-asa sora lawas nu kungsi maturan inghak jeung barakatak.

“Bapa!”

“Aang!”

Dua sora awor kana lelembutan. Ngumpul dina embun-embunan. Leng, pikiran beuki beurat. Nging, aya sora nu ngahiung tarik liwat saking. Siga sora sééng nyéngsréng raksasa deukeut pisan kana liang ceuli.

Lir adegan nu dipindo. Bréh budak lalaki olol lého keur cingogo hareupeun hawu. Sukuna belewuk teu disendal, kaos sangsangna kuleuheu bari geus rangsak. Keur kepoh-kepoh niup songsong. Lebu jeung silalatu ngarapung ngalingkupan sakur titingalian.

Bréh hiji mahasiswa kedokteran nu keur sumegruk ceurik bari nampanan lalancipna girimis hareupeun gedong fakultas kedokteran. Méga kulawu, laun-laun hujan beuki ngagebrét. Lantis maseuhan bari ngarungkupkeun hawa tiis.

Bréh dua porsi pasakan ngebul kénéh dina méja makan. Hawar-hawar kapireng aya nu cacamuilan, aya inghak jeung cacakak anu maturan saban balakecrakan. Sorana awor minuhan unggal juru dapur.

Bréh deui dapur, hawu, jeung gumujeng indung. Lebu jeung silalatu teu weléh ngarapung ngalingkupan sakur titingalian. Sampurasun ka alam peteng, nu ngarampésan iwal cahya.

 Kahatur Bapa A. Satyana

Nanggeleng, 19 Februari 2018

Midang dina Manglé, 2684 (14-27 Juni 2018) Kaca 52