NU NEUTEUP SATUKANGEUN

Carpon: Anggi Novia Dewi

Teuteupna, teuteup asih. Karasana tembres kana geter-geter haté. Teuteup kanyaah ti anjeuna, nu ngiwat panon batin nu nempona. Sok sanajan éta paneuteup téh lamur, sabab umur jeung panyakit socana. Upama ditingali ti kadeukeutan, kornéa socana méh katutup ku lamad bodas.    

Imutna, imut héman. Karasana sumarambah kana lulurung sukma. Imut deudeuh ti anjeuna, nu ngabandang mamaras rasa. Kuring hayang males imutna, imut nu sarua nu dikaluarkeun tina rasa bungah.

Anjeuna téh, Nini Jubaédah. Hirup kari nyabeulah. Pangnénéh ti anak katut incuna, Nini Ito. Kuring gé tatanggana, nurutan wé nyebat Nini Ito. Mun pareng aya nu ngaliwat ka hareupeun buruanana, anjeuna sok neuteup anteb bari tumaros, “Saha? Ngén ka dieu!” cenah.

Bumi anjeuna téh di tukangeun imah kuring. Mun dibasakeun mah kahitutan, bumi anjeuna téh. Mun kuring nu ngawangun ieu imah mah, moal nepi ka ngahalangan cahya panonpoé keur batur. Ieu mah abong meuli geus jadi. Matak sok asa teu wasa mun ningali imah Nini Ito, isuk-isuk teu kasorot panonpoé, mun wanci pecat sawed nyorot ngan sagebray. kadituna mah reup poék.

Mun maca al-qur’an, anjeuna calik di payuneun jandéla. Menekung dimukena taksiran rérés sholat dluha. Al-qur’ana didéngdékkeun sina kasorot panonpoé tina sela-sela imah kuring. Heug socana dipocongokkeun pisan kana al-qur’an, sangkan kaciri. Nyaho sotéh pédah mun poé Minggu, kuring sok nyerangkeun ti kajauhan bari ngadadangukeun halimpu soantenna maca al-qur’an.    

Ari wancina hatam, sok aya incuna nganteurkeun sangu tumpeng sapiring ka imah. “Ibu, ieu ti Nini Ito, piringna badé dibantun deui.” cenah kitu sasarina. Ngirim sangu tumpengna téh kawilang mindeng, heuleut tilu atawa opat bulan. Hartina, anjeuna hatam qur’an téh tilu kali dina sataun.

Sangu tumpeng téh ni’mat rasana. Sanguna liket, rasa cipati katut konéngna cukup. Komo mun barang diadukkeun, ngagoréhél kumeli meunang meulah dua. Mani asa bagja, siga nimu naon boa. Deungeun sanguna aya daging hayam kampung atawa daging éntog jeung endog. Dagingna hipu, sambarana nyerep. Ari sari-sari dagingna ngagalo kana sangu tumpeng. Dina sapiring téh, aya daging sakeureut jeung endog sasiki diteundeun pagigir-gigir jeung asé. Diluhurna dikurupukan. Sok nepika parebut jeung salaki. Matak salaki mah sok ngadadagoan iraha Nini Ito hatam cenah. Kuring mah cangcaya, lain ngadadagoan hatamna, tapi ngadagoan tumpengna.

Hiji mangsa, balik ti pagawéan kuring nyimpang ka bumina. Nganuhunkeun bari hayang nanyakeun kumaha carana ngasakan sangu tumpeng.

“Éta Endén, pun incu hoyong numpeng. Ku Nini téh dipangmasakkeun wé, teu katingali-katingali acan ngalungkeun salam jeung séréhna ogé. Kaleresan ngukut hayam, tadina mah ajangkeuneun pamacek nu kamari dipeuncit téh. Keun sugan aya anakna nu bisa ngaganti. Ngahaturanan Cép Ustad sina ngadunga, ngariung saanak incu. Tos lekasan ngadunga mah ngaralas balakecrakan, sapalih dibagikeun, teu seueur bati ngaraosan wé. Nuhun upami katampi mah.” cenah bari ngasur-ngasur suluh tuluy niup songsong, naheur cai.

Ari ditingali téh, hawuna méh pagigir-gigir jeung kandang hayam. Keur kuring nu nyaho kana PHBS alias Perilaku Hidup Bersih dan Séhat mah matak rada rarujit. Ari dicaritakeun ka salaki kana kaayaan imah Nini Ito, jawabna téh énténg, “nu kitu téh sok ngeunah pasakanana, keun baé asal akang teu ningali aya tai hayam pagalo dina piring wé.” Kuring bati nyenghél bari nahan seueul.

Kurang leuwih geus sataun kuring natangga jeung Nini Ito. Anjeuna nyaaheun pisan ka incuna. Diitung téh leuwih ti sapuluh. Nu gedé disakolakeun ka SMA, nu leutik dirorok dipiasih, nu lalaki meredih hayang dipangngiriditkeun motor, nu awéwé ngaéh hayang meuli baju anyar. Incu nu lian ngadat hayang dipangmeulikeun hapé, nu bebenjitna ménta jajan atawa hayang ka paméran tumpak komidi puter. Kuring gé nu mirengna matak lieur.

Padahal kolotna araraya kénéh, bari digarawé. Keukeuh wé aya kahayang mah ka Nini Ito. Cenah hutang ka warungna ogé sok gedé-gedé waé. Hiji mangsa salasaurang incuna ka imah, nginjeum kalkulator. Basa ditanya keur naon téh, incuna ngajawab keur ngétang sambetan Nini Ito ka warung, cenah. Abong budak, nyaritana jujur. Kuring ngan wasa garo-garo teu ateul bari mikeun kalkulator.

Nini Ito ngan ngandelkeun duit pangsiunan almarhum salakina. Penjaga perlintasan kareta api manten. Aya kebon sacangkéwok gigir imahna. Kebonna mah kasorot panonpoé teu kahalangan ku imah kuring. Dipelakan sagala rupa ti mimiti tangkal mandalika, tangkal buah cengkir, tangkal cau, tangkal jambu aér héjo, jeung tangkal jambu batu Bogor. Geus puguh rupaning sambara mah, laja, jahé, salam, séréh, cikur, konéng, tomat jeung céngék. Beubeutian kayaning sampeu, taleus Bogor, jeung hui boléd. Matak sing daék pepelakan téh ngarah pepel elak-elakan, saurna hiji mangsa basa kuring milu mipit jambu di kebonna.    

Kungsi Nini Ito melak jagong, paselang melakna jeung sampeu. Waktuna panén jagong, Nini Ito rungah-ringeuh. Jagongna béak taya hiji-hiji acan. Sihoréng diparaokan ku incuna ti heula. Abong kanu kurang awas, Nini Ito sidéngdang moyan hareupeun kebonna, incuna tonggoy kukurusuk bari calecengiran ngarala jagong.

Aya éta gé hiji nu nyaah. Incu awéwé nu disakolakeun ka SMA téa. Katingali sok keur mencétan atawa mangmotongkeun kuku Nini Ito. Ngan hiji banding salapan téa. Nu nyaahna hiji, nu salapan mah kalah ngarudetkeun.

Geus saminggu Nini Ito teu damang, ténsi luhur, gohgoy ngajegoh, socana cimataan waé, ceuk tatangga nu geus néang.  Kuring ngan ukur guru honorér, nu indit nyubuh balik meuting gé angger wé nu katampa mah handapeun UMR, hayang mantuan mah, ngan ukur bisa dina niat.

Poé ieu kuring ngahaja teu asup gawé, hayang néang Nini Ito. Meunang béja ti salaki nu geus néang tiheula, Nini Ito mingkin parna. Gohgoyna beuki tarik jeung remen, cenah.

Jog ka bumina, taya hiji-hiji acan boh budakna boh incu nu sasarina arulin téh. Nini Ito kasampak keur nyuuh kana bantal dina kasur di pangkéng. “Ni...” ceuk kuring bari asup nyampeurkeun.“Ni... ieu aya bubur haneut kénéh jeung jeruk.” ceuk kuring deui bari neudeun babawaan dina méja gigir ranjang laju menerkeun simbutna nu nyingkab.

Anjeuna teu ngawaler, ambekanana ngaregéh. Diusap taarna mani nyebrét panas, ari panangan jeung sampéanna tiis. Gusti, nyaah teuing Nini. Enya kitu salah kuring, da gening jandéla pangkéng Nini Ito téh katutup pisan ku témbok imah kuring. Ceuk tatangga mah Nini Ito sok gohgoy waé téh sanggeus imah anu dicicingan ku kuring ayeuna diwangun. Pangkéngna jadi tiis, teu kasorot panonpoé. Ceuk kuring harita ka tatangga nu ngomong kitu téh dijawab, “tuluy kudu kumaha, imah kuring kudu dirugrugkeun deui nya? Sangeunahna!” Kiwari, nempo kieu mah asa kuring nu salahna, Nini Ito teu damang téh. Komo mun nepi ka...

“Ni...” ceuk kuring katilukalina diharéwoskeun kana cepilna. “Saha?” cenah usik bari tuluy gohgoy ngajegoh teu eureun-eureun. Ku kuring dicalikkeun sina nyarandé kana bantal sangkan teu eungap teuing. “Ieu abdi Néng Eros téa.” ceuk kuring bari mencétan sampéanana. “Saha?! Incu nu mana?!” cenah bari tuluy ngaregéh. Ngadangu kitu kuring nyumuhunkeun wé disangka incu manéhna. 

“Pangkadieukeun tampolong, Cu!” cenah bari ngareuhak.

            Kuring samar polah, “dipalih mana, Ni?”

“Dina kolong ranjang.” cenah bari méh rék kecrot pisan nyiduh.

Tampolong ku kuring geuwat dibikeun. Moal dicaritakeun kaayaan eusi tampolong mah. Ngan kuring bati seueul. Sanggeus miceun tampolong, kuring mawa cai haneut keur nginumna. “Ni, ieu caina.” ceuk kuring gék gigireunana.

Geus nginum pok nyarita, “pangmalurkeun tonggong, Nyai.” cenah bari mikeun balsem. Ku kuring ditampanan. Balsem dibalurkeun kana tonggongna nu geus bengkung. Sanggeus kitu, dihuapan bubur mani ponyo. Dieueutan obat téh mani atoheun pisan. “Hayang naon, Incu téh?” cenah sanggeus anjeuna disarandékeun deui kana bantal. Kuring teu lemek teu nyarék. Incu manéhna nu sok loba paménta mah, ieu mah pan kuring, batur.

“Naon teu kadéngé? Hayang baju anyar?” ngaharéwos bari neuteup teu awas. Anjeuna laju ngeupeulkeun cingcin nu dilocotkeun tina jarijina kana leungeun kuring. Kuring hareugeueun. Ditilik téh aya kana tilu gramna. Gusti, nyaahna Nini Ito, keur teu damang gé masih mikiran kahayang incu.

Cingcin ku kuring dikeupeulkeun deui ka anjeuna, “teu kedah Nini, abdi mah sanés tuang incu, abdi mah Eros, tatanggi sapaliheun Nini.” Manéhna neuteup anteb. Neuteup teu awas tapi teuteupna pinuh ku kaasih. Karasana tembres kana geter-geter haté. Teuteup kanyaah ti anjeuna, nu ngiwat panon batin nu nempona. Karasana sumarambah kana lulurung sukma.

Anjeunna ngusap kana tiung kuring bari kerung. Ngahuleng sakedapan, “Har, incu nini téh aya nu ngaranna Eros kitu? Bolay nya hayang baju téh, atawa hayang hapé?” ceuk anjeuna bari ngalocotkeun geulang. Dikeupeulkeun kana leungeun kuring, taksiran aya kana lima gram leuwih. “Teu kedah Nini,” gelang dikeupeulkeun deui kana panangana, “ayeuna mah Nini geura kulem,” ceuk kuring bari nyimbutan. Anjeuna kadangu teu ngaregéh teuing.

“Mangga Nini, abdi wangsul heula, si akang ngantosan.” ceuk kuring bari amit. Méméh kuring kaluar ti pangkéng, Nini Ito angger neuteup anteb satukangeun bari tumanya deui, “Har, Incu téh geus hayang kawin?”                                

Kahatur Pun Nini, Nanggeleng, 8 Februari 2017

Midang dina Manglé, 2644 (7-13 September 2017) Kaca 52